Trong công bố mới nhất trên tạp chí khoa học uy tín Nature AI hôm nay, đội ngũ nghiên cứu liên ngành tại MIT và Viện Broad đã giới thiệu GeneFix-3D - mô hình AI học sâu được huấn luyện trên chuỗi gien của hơn 5 triệu sinh vật để dự đoán và sửa đổi các đoạn DNA bị biến đổi gây bệnh.
GeneFix-3D sử dụng kiến trúc đồ thị thần kinh không gian 3D (3D Spatial Graph Neural Network) để mô phỏng chính xác cách thức các chuỗi DNA cuộn gập trong nhân tế bào. Nhờ đó, mô hình có thể xác định chính xác vị trí đột biến điểm và đề xuất trình tự chỉnh sửa CRISPR tối ưu mà không gây ra tác dụng phụ ngoài mục tiêu (off-target effects) - một trong những rào cản lớn nhất của công nghệ gen hiện nay.
Trong các thử nghiệm lâm sàng tiền đề trên mô mô phỏng, GeneFix-3D đã sửa chữa thành công các đột biến gây ra bệnh mù bẩm sinh và bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm với tỷ lệ chính xác lên tới 99.8%. Tốc độ tính toán của AI cũng giúp rút ngắn thời gian thiết kế phương pháp điều trị cá nhân hóa từ vài tháng xuống chỉ còn chưa đầy 48 giờ.
Giới chuyên gia nhận định đây là một cột mốc lịch sử trong giao thoa giữa trí tuệ nhân tạo và y sinh học, hứa hẹn đem lại cơ hội chữa lành cho hàng triệu bệnh nhân mắc các bệnh di truyền nan y trong thập kỷ tới.