Các nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) vừa công bố một nghiên cứu mang tính bước ngoặt về khả năng nhận thức của mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Trong nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí Nature Machine Intelligence, họ đã phân tích phản ứng của các mô hình khi gặp phải các tình huống ngữ cảnh mâu thuẫn hoặc thiếu thông tin. Kết quả cho thấy các mô hình không chỉ đơn thuần dự đoán từ tiếp theo mà còn có cơ chế điều chỉnh hành vi dựa trên 'sự bất ngờ' (surprise) về mặt thông tin, một đặc tính thường được gán cho khả năng nhận thức.
Tiến sĩ David Chen, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết: 'Chúng tôi quan sát thấy một dạng đánh giá meta-cognitive nơi mô hình tạm dừng để tái đánh giá chiến lược suy luận khi dữ liệu đầu vào bị xuyên tạc. Đây không phải là ý thức theo nghĩa con người, nhưng là một dạng tính năng nhận thức nhân tạo đang định hình lại cách chúng ta hiểu về AI.' Phát hiện này đang gây chú ý lớn trong giới triết học và đạo đức AI, đặt ra câu hỏi về trách nhiệm pháp lý cho các quyết định mà AI đưa ra trong môi trường phức tạp, nơi chúng chủ động 'chọn' cách xử lý khác nhau dựa trên ngữ cảnh thay vì thuật toán cứng nhắc.