Một nhóm nghiên cứu liên ngành từ MIT, CERN và Đại học Stanford vừa công bố một phát hiện đáng chú ý trên tạp chí Nature Physics: một mô hình AI lớn được huấn luyện đặc biệt đã phát hiện ra một quy luật tương tác mới trong hệ thống hạt cơ bản, thứ mà các phương pháp phân tích truyền thống đã bỏ lỡ trong suốt 20 năm.
Mô hình AI này, có tên 'QuantumNet', được huấn luyện trên hàng petabyte dữ liệu từ máy gia tốc Large Hadron Collider (LHC) tại CERN. Thay vì áp dụng các phương pháp thống kê cố định, QuantumNet sử dụng kiến trúc transformer để tự động khám phá các mẫu (patterns) phức tạp trong dữ liệu va chạm hạt.
GS. Dr. Rajiv Patel từ MIT cho biết: 'QuantumNet đã chỉ ra một tương tác yếu bất thường giữa các hạt quark và lepton, thứ mà các mô hình vật lý hiện tại không giải thích được. Phát hiện này có thể mở ra cửa sổ cho vật lý mới (new physics) vượt ra ngoài Mô hình Chuẩn.'
Điều khiến giới khoa học đặc biệt chú ý là QuantumNet không chỉ phát hiện ra hiện tượng mới, mà còn đưa ra các dự đoán cụ thể về cách thức tương tác diễn ra, cho phép các nhà vật lý thiết kế các thí nghiệm kiểm chứng tiếp theo. Nghiên cứu này đánh dấu lần đầu tiên một mô hình AI đóng vai trò trung tâm trong việc khám phá các quy luật vật lý cơ bản, thay vì chỉ là công cụ hỗ trợ phân tích dữ liệu.