Trong một nghiên cứu công bố trên tạp chí JAMA Psychiatry, các nhà khoa học tại Đại học Harvard đã trình bày một mô hình AI có khả năng phát hiện các dấu hiệu sớm của trầm cảm từ giọng nói với độ chính xác 85%. Mô hình này phân tích các đặc tính âm thanh như tốc độ nói, cao độ, âm lượng và các khoảng lặng, những yếu tố mà con người thường không nhận ra nhưng lại phản ánh trạng thái cảm xúc và tinh thần.
Quá trình nghiên cứu được tiến hành trên 10,000 người tham gia, trong đó 2,000 người đã được chẩn đoán trầm cảm bởi bác sĩ tâm lý. Người tham gia được yêu cầu đọc một đoạn văn bản và trả lời một số câu hỏi mở. Mô hình AI, được huấn luyện trên dữ liệu giọng nói này, đã có thể phân biệt giữa người khỏe mạnh và người có dấu hiệu trầm cảm với độ chính xác cao. Đáng chú ý, mô hình có thể phát hiện các dấu hiệu ở giai đoạn rất sớm, trước khi người bệnh nhận ra mình có vấn đề.
Ứng dụng tiềm năng của công nghệ này là rất lớn. Bác sĩ Sarah Lee, một chuyên gia tâm lý lâm sàng, nhận định: 'Nhiều người không đến gặp bác sĩ vì họ chưa nhận ra mình đang trầm cảm, hoặc họ ngại chia sẻ. Một công cụ sàng lọc giọng nói có thể giúp phát hiện sớm, đặc biệt là trong các cuộc khám sức khỏe định kỳ hoặc qua các ứng dụng chăm sóc sức khỏe tinh thần từ xa.'
Tuy nhiên, nghiên cứu cũng nêu bật những lo ngại về quyền riêng tư. Việc thu thập và phân tích dữ liệu giọng nói là một dạng dữ liệu sinh trắc học nhạy cảm. Các nhà nghiên cứu khẳng định rằng dữ liệu được mã hóa và ẩn danh, và mô hình chỉ chạy trên thiết bị của người dùng (on-device) chứ không gửi lên đám mây. Tuy vậy, các tổ chức bảo vệ quyền riêng tư vẫn kêu gọi cần có các quy định rõ ràng về việc sử dụng AI trong chẩn đoán y tế, đặc biệt là trong lĩnh vực sức khỏe tinh thần.