Trong một bài báo công bố trên tạp chí Nature Chemistry, các nhà nghiên cứu tại MIT đã giới thiệu một mô hình AI có khả năng đề xuất các phản ứng hóa học mới và dự đoán chính xác các sản phẩm của chúng. Mô hình này được huấn luyện trên dữ liệu từ hàng triệu phản ứng hóa học đã được ghi nhận trong các tài liệu khoa học, và có khả năng tổng hợp các phản ứng mới mà chưa từng được thực hiện trong phòng thí nghiệm.
Điểm đột phá là khả năng 'Reaction Pathway Optimization' của mô hình. Thay vì chỉ dự đoán sản phẩm cuối cùng, AI có thể đề xuất toàn bộ chuỗi phản ứng (reaction pathway) để tổng hợp một hợp chất mục tiêu, bao gồm các bước trung gian, điều kiện phản ứng và chất xúc tác cần thiết. Điều này giúp các nhà hóa học tiết kiệm hàng tháng thời gian thử nghiệm trong phòng thí nghiệm.
Trong thử nghiệm, các nhà nghiên cứu đã yêu cầu AI đề xuất một phương pháp tổng hợp một loại thuốc kháng ung thư mới. AI đã đề xuất một chuỗi 5 bước phản ứng, và khi các nhà hóa học thực hiện theo, họ đã thành công tổng hợp được hợp chất mục tiêu với hiệu suất 78%. Đáng chú ý, một trong các bước trung gian là một phản ứng chưa từng được ghi nhận trong tài liệu, và các nhà nghiên cứu đã đăng ký bằng sáng chế cho phản ứng mới này.
Ứng dụng tiềm năng của công nghệ này là rất lớn, đặc biệt là trong việc phát triển vật liệu mới và thuốc mới. Giáo sư David Smith, một nhà hóa học, nhận định: 'Trước đây, việc khám phá một phản ứng mới có thể mất hàng năm trời. Bây giờ, AI có thể đề xuất hàng trăm phản ứng tiềm năng trong vài giờ, và chúng ta chỉ cần chọn ra những phản ứng hứa hẹn nhất để thử nghiệm. Điều này sẽ đẩy nhanh đáng kể tốc độ khám phá khoa học.' Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng AI không thay thế được trực giác và kinh nghiệm của nhà hóa học, mà chỉ là một công cụ hỗ trợ mạnh mẽ.